Lekcja matematyki – szablonowa czy kreatywna?

blog-4

Matematyka jest jednym z najbardziej kreatywnych przedmiotów w szkole. Czy jest jednak nauczana w sposób kreatywny? Z moich obserwacji dotyczących szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych wnioskuję, że w większości przypadków odpowiedź jest negatywna.

Jak wygląda typowy schemat lekcji matematyki (w obszarze merytorycznym) wprowadzającej nowy temat dla klas o profilach innych niż matematyczny?

  1. Wstęp – wprowadzenie do tematu, które często odbywa się w formie kilku pytań do ogółu klasy.
  2. Część teoretyczna. W większości w formie wykładu. Prowadzący podaje definicje, własności, twierdzenia (najczęściej bez dowodów), rysuje gotowe wykresy funkcji itp.
  3. Część praktyczna. Nauczyciel podaje potrzebne wzory (rzadkością jest ich wyprowadzenie) oraz szablon rozwiązywania zadań.

Omawiana struktura powoduje skupienie całej pracy umysłowej po stronie prowadzącego lekcję oraz odebranie możliwości kreatywnego sprawdzenia się przez uczniów (w sposób bierny przyglądają się i próbują uporządkować nadmiar informacji). Nie będę się już zbytnio rozpisywał o konsekwencjach dla uczniów takich, jak brak samodzielnego myślenia, rozwiązywanie zadań w sposób szablonowy czy brak zainteresowania przedmiotem.

A oto moja propozycja struktury lekcji wprowadzającej nowy temat (w obszarze merytorycznym):

  1. Wstęp. Traktuję tą część, jako pomost między światem codziennym a światem matematyki. Podaję pewien problem, zadanie z życia związane z tematem lekcji do rozwiązania uczniom. Na przykład na lekcji z ciągu geometrycznego proszę o rozwiązanie problemu: Hodowca miał początkowo 6 królików. Zwierzęta podwajały swoją liczebność co miesiąc. Ile królików będzie miał hodowca za rok, jeśli żaden z królików nie zginie?
  2. Część teoretyczna. Przedstawiam temat, jako coś co znacznie ułatwi rozwiązanie wcześniejszego problemu. Staram się wszystko przedstawić wizualnie, graficznie. Jeśli to możliwe, to uczniowie starają się sami podać definicję lub twierdzenia (na przykład definicję i twierdzenia z tematu ciągu geometrycznego na zasadzie analogii z ciągiem arytmetycznym). Większość twierdzeń dowodzę lub omawiam szkic dowodu (pomijam te, których dowód wykracza poza wiedzę uczniów). Jeśli temat dotyczy wykresów funkcji, to rysuję je razem z uczniami na podstawie własności funkcji. Pytam uczniów o wnioski. Odpowiadam na pytania „dlaczego?”, „po co?”
  3. Część praktyczna. Wzory wyprowadzają uczniowie- sami lub z moją pomocą. Przedstawiam zadanie uczniom i zanim pokażę im swoją metodę/metody rozwiązywania, proszę by wymyślili i podali mi swoje.

Przestawiona struktura oparta jest na Cyklu Kolba. Tutaj uczeń sam poszukuje rozwiązania. Najpierw bez znajomości nowego tematu, a później z zastosowaniem nowej wiedzy i z doświadczaniem jej użyteczności. Dla nauczyciela najtrudniejszym etapem jest etap pierwszy. Są tematy z których bardzo trudno zaczerpnąć przykład z życia codziennego ale… przecież kreatywność nie zna granic :).

Jak zaciekawić uczniów lekcją matematyki?

Wypełnij formularz, by otrzymać opis i przykład użycia storytellingu na lekcji matematyki.

email marketing powered by FreshMail